اذا كان عين فعله او لامه : ضمير در « فعله » و « لامه » به ماضى برمىگردد . و هى ستّة : ضمير « هى » به حروف حلق برمىگردد . شاذّ : يعنى بر خلاف قاعده . متن : و ان كان ماضيه على « فعل » مكسور العين فمضارعه على « يفعل » بفتح العين نحو : علم ، يعلم الّا ما شذّ من نحو : حسب ، يحسب و اخواته . و ان كان ماضيه على « فعل » مضموم العين فمضارعه على « يفعل » بضمّ العين نحو : حسن ، يحسن . ترجمه : و اگر ماضى مضارع بر وزن « فعل » بكسر عين باشد پس مضارعش بر وزن « يفعل » مفتوح العين مىآيد مانند : علم ، يعلم ( دانست ، ميداند ) . مگر بطور ندرت كه مضارع ماضى يادشده بر اين وزن نمىآيد مانند : حسب ، يحسب ( حساب كرد ، حساب مىكند ) . و نيز مانند نظائر و امثال آن . و اگر ماضى مضارع بر وزن « فعل » بضمّ عين باشد پس مضارعش بر وزن « يفعل » مضموم العين مىآيد مانند : حسن ، يحسن ( نيكو بود ، نيكو مىباشد ) .